Stożek wrzeciona i chwyty narzędziowe DIN 1835 – kompletny opis techniczny dla warsztatów i CNC

Czym jest DIN 1835? – wyjaśnienie normy

Norma DIN 1835 określa typy i wymiary chwytów narzędziowych stosowanych w narzędziach trzpieniowych, takich jak:

• frezy trzpieniowe,

• wiertła,

• pogłębiacze,

• rozwiertaki,

• narzędzia specjalne.

DIN 1835 nie opisuje stożka wrzeciona, lecz część narzędzia, która jest mocowana w oprawce narzędziowej. Jest to kluczowy standard dla producentów narzędzi, ponieważ determinuje kompatybilność narzędzi z oprawkami ER, Weldon, hydrauliczno-rozprężnymi i termokurczliwymi.

Dzięki standaryzacji DIN 1835 możemy precyzyjnie dobrać narzędzie do:

• oprawek frezarskich,

• uchwytów zaciskowych,

• tulei ER,

• oprawek Weldon,

• uchwytów termokurczliwych HSK, BT, SK, ISO.

Rodzaje chwytów według DIN 1835 – oznaczenia A, B, E, W, N oraz Z

DIN 1835 definiuje kilka typów chwytów narzędziowych, które różnią się konstrukcją, geometrią oraz przeznaczeniem.

1. DIN 1835-A – chwyt cylindryczny gładki

Najpopularniejszy rodzaj chwytu.

Cechy:

• gładka powierzchnia walcowa,

• tolerancja zazwyczaj h6,

• stosowany w tulejach ER, uchwytach precyzyjnych i oprawkach hydraulicznych.

Zastosowanie:
Frezy trzpieniowe, wiertła, rozwiertaki, narzędzia do ogólnej obróbki.

2. DIN 1835-B – chwyt Weldon (z płaską powierzchnią)

Chwyt z jednym lub dwoma spłaszczeniami.
Najbardziej stabilny typ z punktu widzenia przenoszenia momentu.

Cechy:

• jedno lub dwa płaskie frezowania,

• możliwość zablokowania śrubą boczną w oprawce,

• zapobiega wysuwaniu narzędzia (ważne przy dużych posuwach).

Zastosowanie:
Frezowanie zgrubne, obróbka HSM, ciężkie warunki pracy.

3. DIN 1835-E – chwyt termokurczliwy (Slim / Heat Shrink)

Chwyt idealny do oprawek termokurczliwych.

Cechy:

• wysoka dokładność,

• mała tolerancja średnicy (h5 lub h6),

• maksymalna stabilność przy dużych prędkościach obrotowych.

Zastosowanie:
Obróbka precyzyjna, formy i matryce, obróbka HSC.

4. DIN 1835-W – chwyt z pierścieniem

Spotykany w narzędziach do:

• wiertarek automatycznych,

• maszyn specjalnych,

• systemów szybkiej wymiany narzędzi.

5. DIN 1835-N – chwyt stożkowy

Chwyt o delikatnym stożku.
Dawniej bardzo popularny, obecnie rzadziej stosowany.

Zastosowanie:
Starsze systemy mocowania, wiertarki konwencjonalne.

6. DIN 1835-Z – chwyt z rowkami

Stosowany głównie w:

• narzędziach specjalnych,

• systemach z kluczem prowadzącym.

Tabela porównawcza typów DIN 1835

Wymiary chwytów DIN 1835 – główne parametry

Norma określa:

• średnicę chwytu d,

• długość chwytu l,

• tolerancję średnicy (np. h6, h5),

• geometrię płaskich powierzchni (typ B),

• długość sekcji roboczej narzędzia,

• współosiowość oraz bicie promieniowe.

Typowe średnice chwytów według DIN 1835:

• 3 mm

• 4 mm

• 6 mm

• 8 mm

• 10 mm

• 12 mm

• 16 mm

• 20 mm

• 25 mm

• 32 mm

Najczęściej stosowane w frezarkach CNC: 6 mm, 8 mm, 10 mm, 12 mm i 16 mm.

Gdzie stosuje się chwyty DIN 1835?

Frezarki CNC i konwencjonalne

Chwyty DIN 1835-A, B i E są podstawowym standardem:

• frezów trzpieniowych,

• wierteł VHM i HSS,

• frezów do rowków i fazowników.

Wrzeciona HSK, BT, SK, ISO

Narzędzia z chwytem DIN 1835 montuje się w:

• oprawkach ER,

• oprawkach Weldon,

• oprawkach hydraulicznych,

• uchwytach termokurczliwych,

• oprawkach zaciskowych.

Automatyczne linie produkcyjne

Chwyt W oraz Z są stosowane w maszynach automatycznych i systemach szybkiej wymiany.

Zalety chwytów narzędziowych DIN 1835

✔ kompatybilność z niemal wszystkimi popularnymi oprawkami narzędziowymi,
✔ szeroki zakres typów – do lekkiej, precyzyjnej i ciężkiej obróbki,
✔ wysoka dostępność narzędzi skrawających,
✔ precyzyjna tolerancja chwytu,
✔ możliwość pracy na wysokich obrotach (typ E),
✔ pewne mocowanie (typ B),
✔ idealne dopasowanie do oprawek ER.

Wady systemu DIN 1835

❌ wymaga oprawek pośrednich (nie jest to stożek wrzeciona),
❌ przy złym dobraniu typu chwytu może dojść do wysunięcia narzędzia (np. typ A w ciężkiej obróbce),
❌ część typów (N, Z) stosowana jest rzadko.

Porównanie DIN 1835 z innymi systemami chwytów

DIN 1835 jest kompatybilny z wszystkimi powyższymi, ponieważ określa chwyt narzędzia, nie stożek maszyny.

Podsumowanie – dlaczego norma DIN 1835 jest tak ważna?

Norma DIN 1835 to fundament kompatybilności narzędzi skrawających z oprawkami narzędziowymi w frezarkach CNC. To ona determinuje, czy narzędzie będzie:

• stabilnie zamocowane,

• odporne na wysuwanie,

• kompatybilne z posiadaną oprawką,

• odpowiednie do precyzyjnej lub ciężkiej obróbki.

Dzięki tej normie wybór narzędzi do oprawek ER, Weldon, hydrauliczych czy termokurczliwych jest prosty i bezproblemowy.

DIN 1835 to standard, którego należy używać zawsze, gdy zależy nam na powtarzalności, jakości mocowania i długiej żywotności narzędzi.